Mỏ tôm Xiềng Lằm

(Ảnh từ internet)

Ngày xưa ở bản Xiềng Lằm (Mường Mặt) có một bà già đi chăn vịt ở một khúc sông trên nguồn sông Nậm Nơn. Bà vừa đi vừa hát khe khẽ những bài mo cho vui, nào ngờ có một người đàn ông lạ, đẹp lão, hiền từ xuất hiện, nghe được những bài mo của bà

Mỏ tôm Mường Lằm

(Ảnh từ internet)

Nàng Rồng ở Văng Chộng Cùa (trên sông Lam, thuộc địa phận huyện Con Cuông, Nghệ An) hoá thành cô gái lên lấy chồng ở gần suối Bỏ Cùng (Mường Lầm, Tường Dương, Nghệ An). Nàng là giống Rồng, không ở mãi được, phải tìm đường về. Nàng theo suối bơi ra sông Lam, xuôi về Văng Chộng Cùa, nhưng gặp phải một cái ghềnh, nước cạn khô, không bơi xuống được

Đi tìm Mường Lào

(Ảnh từ internet)

Nghe nói Mường Lào ở mãi tận trên thượng nguồn. Mường ấy vô cùng giàu đẹp: cuộc sống vui tươi, làng bản thanh bình… Ai cũng muốn đi thăm Mường Lào một lần.

Phai đá Bản Lòng

(Ảnh từ internet)

Ngày xưa ở Bản Lòng (xã Châu Thái, Qùy Hợp, Nghệ An) có hai bố con ra suối Huồi Lòng tắm. Đứa con bơi lặn một hồi rồi không thấy lên nữa. Người bố liền lặn xuống tìm, xuống mãi, xuống mãi, đến tận Mường Rồng. Ông bố hỏi con rồng nào cũng chỉ nhận được câu trả lời là "không biết"

Tạo Rồng vực Nhạ

(Ảnh từ internet)

Ngày xưa, dưới Văng Nhạ, một vực nước sâu trên dòng sông Nậm Hàng, ở Bản Nhạ (Châu Cường, Quỳ Hợp hiện nay), có Tạo Ngược (Rồng) sinh sống. Rồng còn trẻ, rất mê các cô gái Thái ở các bản Nhạ, bản Nguông, bản Thằm bên bờ sông

Bụi nứa mọc ngược

(Ảnh từ internet)

Ngày xưa ở bản Na Pề, Mường Cuống (Yên Hợp, Quỳ Hợp, Nghệ An), có một cô gái rất đẹp, các chàng trai xa gần đều muốn đến kết duyên. Nhưng Nàng chỉ yêu Chàng Tạo ở bản bên. Họ đã đính ước với nhau và chỉ còn chờ ngày cưới. Bỗng một hôm, hai người đang ngồi tâm sự ở trong nhà thì có tiếng người lên cầu thang

Sự tích phai Bản Vi

(Ảnh: Lưu Quang Thái)

Ngày xưa, ở Bản Vi, Mường Choọng Hạp, người rất đông nhưng cái ăn cái mặc không phải dễ kiếm, nhất là củ khoai, hạt lúa. Cánh đồng Bản Vi lại thường bị khô nước. Làm sao có nước để mà cày cấy, lấy hạt lúa củ khoai?

Sự tích Hòn đá Voi

(Ảnh chỉ mang tính minh họa, nguồn từ internet)

Ngày xưa, ở vùng Mương Cuống (huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An) có bạc vàng rất nhiều, do Thần Núi canh giữ. Tiếng tăm giàu có của Thần Núi vang đi khắp nơi, đến tận tai Thần Nước ở cuối sông Nậm Pao (Sông Lam). Thần Nước liền phái một đoàn quân với đầy đủ cá kình, cá mập, cá kiếm, tôm hùm, cua càng… bơi ngược lên để cướp lấy vàng, bạc của Thần Núi.

Sự tích con trâu

(Ảnh từ internet)

Thuở ấy đã lâu lắm rồi, người Mường Trời và người Mường Đất còn sống chung với nhau. Hàng năm, Pò Then ở Mường Trời thường nhìn xuống trần gian để xem cảnh núi non, hoa nở, chim hót, ong bướm bay lượn, người làm ruộng rẫy hoặc vui chơi, đánh cồng, nhảy sạp, uống rượu, ném còn, kéo co, đi cà kheo, đi chơi hang núi…

Dòng nước thần

(Ảnh từ internet)

Ngày xưa, ở vùng Bản Lạo, Bản Khôông, có một suối nước trong xanh, ngày đêm róc rách đem nước về tưới cho vùng đất mênh mông, màu mỡ. Dân làng đắp phai, đào mương, đưa nước vào ruộng cấy cày. Một năm hai mùa, bản làng ấm no, trù phú có tiếng

Sự tích thung lũng Túng Chẻ

(Ảnh từ internet)

Ngày xưa, lâu lắm rồi, có bọn giặc đến cướp bản mường Mướng Cuổng. Dân bản đã cùng nhau đánh giặc, bắt được tên cầm đầu của chúng. Tên thủ lĩnh giặc cao to, lì lợm, đánh đập thế nào cũng không chết. Trong bản có ông Mo Mường rất giỏi phép thuật

Sự tích động Nang Man

(Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn: internet)

Động Nang Man ở bản Pha, xã Yên Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An, là một hang động đẹp nổi tiếng. Tại sao động Nang Man lại đẹp như vậy? Dân bản Thái ở đây kể rằng:

Ngày xưa, chủ bản Pha có một người con gái vô cùng xinh đẹp. Mỗi khi nàng xuống suối Huồi Diêm

Sự tích núi Pù Mát

(Ảnh từ internet)

Ở miền Tây Nghệ An có ngọn núi Pù Mát nổi tiếng đẹp và hoang dã. Đó là khu bảo tồn thiên nhiên của nước ta. Người Thái ở đây kể rằng: Ngày xưa, ở vùng Mường Xiêng này có một đôi vợ chồng nghèo không có con. Họ phải cầu rừng, khấn suối, làm điều lành, mãi người vợ mới có thai. Lúc đó bà đã già.

Nguồn gốc trầu cau

Ngày xưa, khi trên mặt đất chưa có trầu, cau thì trầu đang ở đâu đó nơi bà Pa Nha Thế Đá; cau ở tận ngoài trời, nơi bà Pa Nha Nạc; vôi trắng đang còn ở núi đá Phá Chí; thuốc ăn trầu thì ở với ông vua Thái. Cây cau thì do Chàng Rồng hoá thành; vôi bột thì do chàng Rái Cá hoá nên; dây trầu là do Nàng Uốn Tuôn hoá thành.

Sự tích mặt trăng- mặt trời

Ngày xưa ở một bản nọ có một nhà có hai chị em gái rất xinh đẹp. Một hôm hai chị em rủ nhau ra suối bắt cá. Họ xúc cá ở một chỗ nước quẩn, nhấc cái rổ lên thì thấy có một quả sung chín, chứ không có một con cá nào. Xúc xuôi dòng, vớt được quả sung, xúc ngược dòng cũng chỉ vớt lên được quả sung đó. Người chị liền lấy dao cắt quả sung làm hai, một nửa ít, một nửa nhiều hơn